|
Inleiding
Het zeer gewaardeerde eerste generatie PTCN-lid Rinke
Horemans is in 1990 begonnen met het beschrijven van de
geschiedenis van de Puch modellen zoals die destijds op de
(Nederlandse) markt verschenen zijn. De totale geschiedenis werd
11 hoofdstukken lang en werd in het toenmalige clubbad
'Slowgang' gepubliceerd. Omdat de oplage destijds niet zo groot
was en veel huidige leden de totale informatie niet compleet
hebben is de Puchhistorie op deze pagina in zijn geheel
opgenomen.
Puchistorie
Door het grote aantal modellen wat door Puch gebouwd
is kan het overzicht nooit compleet zijn. In de vijfendertig jaar
dat Puch-bromfietsen in Oostenrijk gemaakt werden (1954 - 1987)
zijn er met alle varianten 3500 verschillende bromfietsmodellen
gebouwd! Deze tekst is zodanig beperkt dat er een beeld geschetst
wordt van de in Nederland ingevoerde en verkochte modellen en
daarvan de belangrijkste of meest voorkomende uitvoeringen.
Doordat er qua inhoud voornamelijk op informatie uit oude folders
en andere publikaties is afgegaan en de informatie uit sommige
folders elkaar tegenspreken, zullen er hier en daar onjuistheden
in geslopen zijn. Wij houden ons aanbevolen voor aanvullingen en/of correcties.
Index
De Puch MS 50
1952-1954 De "Baby-Puch"
Tijdens de wederopbouw na de 2de W.O. vond Puch de
tijd rijp voor de ontwikkeling van 'n bromfietsmodel. De
belangrijkste Europese motorfiets-fabrikanten waartoe Puch
behoorde, hadden reeds een bromfiets op de sterk groeiende
bromfietsmarkt gebracht (Denk hierbij b.v. aan de NSV Quickly, de
Heinkel Perle of de diverse fietsen met hulpmotoren uit die
tijd).
In de herfst van 1952 begon men met het ontwikkelingswerk aan de
Puch MS 50 en pas in de zomer van 1954 stelde men het 1ste
prototype aan de pers voor; in de herfst van het zelfde jaar kwam
de MS 50 in produktie.
Het ontwerp was voor die tijd zeer modern met geforceerde
luchtkoeling, een staalplaten frame en een scharnierende
achtervork met twee schokbrekers! Het uit de
motorfiets-technologie voortkomende ruggegraat frame en de
afgeveerde achtervork in combinatie met een telescoopvoorvork
zorgde voor een ongekend rijcomfort.
Verdere technische gegevens MS 50 :
- Motor
- versnellingsbak met stuurschakeling
- cilinder inhoud 48,8 cc.
- Bing carburateur 12 mm.
- Wielen
- voor en achter met trommelremmen
- de naven zijn nog gelakt en de remtrommels zijn slechts
3 cm. breed (zgn. halfnaven)
- voor en achter steekassen
- velgmaat 19", bandenmaat 23" x 2"
- Benzinetank
met 3 liter inhoud
- Klein aluminium koplamphuis bestaand uit 2
helften welke met 3 schroeven bij elkaar gehouden wordt
- Klein uitlaatpotje onder blok met 2 op te
schroeven pijpjes
- Klein ovaal bagagerekje van staalplaat
("treeftje")
- Achterschokdempers voorzien van smeernippels
- Gewicht ± 40 kg.
- Max. snelheid ± 50 km./u.
- Framenummer + typeplaatje bevinden zich links op
het frame boven de swingarmen
- Opties: in te bouwen km-teller, jasbeschermers,
aanhangwagen-koppeling, gereedschapstrommel (laatste 2
niet in Nederland?)
- Kleur : sepiagrijs ("grangrün")
- Prijs 1954 : f 640,-
De meeste modellen waren uitgerust met een platte
ovale bakkeliete aanzuigruisdemper (= luchtfilterkast) (sommige
modellen hadden geen aanzuigruisdemper). Door o.a. het kleinere
frame, de kleinere tank en de smallere voorvork t.o.v. de latere
Puchs wordt de MS 50 in Nederland ook wel de
"baby-Puch" genoemd. De leverancier van de MS 50 was
destijds de NV Delftse Motorenhandel te Den Haag.
1955
Volgens das Grosse Puch-Buch van Friedrich Ehn wordt
de MS 50 dit jaar ook in een rode kleur geleverd (bordeaux-rood?)
Eind '55 verschijnt een luxere uitvoering van de MS 50 op het
toneel : de MS 50 L.
1956
De MS 50 L wordt nu in Nederland leverbaar. De
belangrijkste verschillen met de MS 50 zijn het grotere,
zwaardere frame, het bredere voorspatbord, de grotere benzinetank
en de bredere velgen. Ook zijn nu het tankdeksel, de remnaven en
de velgen verchroomd (dit laatste hadden de meeste MS 50-modellen
ook al).
Verdere technische details :
- Velg + bandenmaat 23 x 2 x 2"25
- Banden met wit zijvlak
- De achterbrug is uitgevoerd met een spatscherm
achter de ketting (nog wel open aan de onderkant)
- Tankinhoud 4,6 liter
- Het koplamphuis met schroeven is veelal vervangen
door een gelast exemplaar (één geheel)
- Kleuren begin '56 : zwart, rood, sepiagrijs later
: (ivoor-) zwart, (scharlaken-) rood, turquoise,
jadegroen (linguin), sepiagrijs
- Prijs MS 50 L : f 640,- ; MS 50 verlaagd tot f
575,- (stand. model)
- Jasbeschermer als assecoire in kleur leverbaar
- Leverancier NV Delftse Motorenhandel Den Haag
1958
In dit jaar verschijnt een nieuwe variant, de MS 50 V.
De belangrijkste verschillen zitten deze keer in de toepassing
van zwaardere achterschokbrekers en een iets groter uitlaatpotje.
(per land werden overigens verschillende uitvoeringen geleverd)
De MS 50 V is voor zover mij bekend pas in 1965 in Nederland
geleverd (Puch MS 50 "Skyway"). Hierover later meer.
De
eerste Puch VS50-modellen
Nadat in hoofdstuk 1 de MS-modellen zijn besproken
volgt hier wat informatie over de Puch VS-50. In 1957 komt er een
nieuwe Puch bromfiets op de markt: de Puch VS50. De afkorting VS
staat voor "Vollnaben- Schalenrahmen"
(volnaaf-plaatframe), terwijl de type aanduiding MS staat voor
"Moped Schalenrahmen" (bromfiets plaat-frame).
In de 1957-folder van de firma Stokvis en Zonen NV te Rotterdam,
die de Puch VS50 vanaf nu importeert, wordt geen MS50L-model meer
aangeboden, waaruit ik opmaak dat vanaf nu alleen de VS50 in
Nederland nog wordt ingevoerd.
1957
Zoals al vermeld is de VS50 de eerste Puch met
volnaven; d.w.z. de remtrommels over de volle breedte van het
wiel. Het model heeft het zwaardere frame zoals de MS50L en is
bovendien voorzien van stalen platen in het achterspatbord (een
soort jasbeschermers) en twee gereedschapstrommels aan
weerszijden van het frame. De voorvork en het koplamphuis zijn
iets breder geworden dan bij de Puch MS50L.
Het voorspatbord is ook voorzien van dichte beplating aan de
zijkant en bezit een aluminium sierneusje. Voor het eerst wordt
ook de 'grote' 5,5 liter tank toegepast. De kettingkast is geheel
gesloten in tegenstelling tot die van de MS50(L) modellen.
Ook het motorblok is zwaarder uitgevoerd dan bij de MS50 of
MS50L. De versnellingsbak is nagenoeg hetzelfde gebleven. De
krukas, de cilinder + kop en de beplating voor de geforceerde
luchtkoeling zijn echter zwaarder uitgevoerd.
Technische details:
- 2-versnellingsmotor met stuurschakeling
- cilinderinhoud 48,8 cc.
- cilinderkop met nieuwe kleplichter aan de
onderkant
- Bing carburateur 12 mm.
- velg en bandenmaat 23 x 2 x 2"25
- banden met wit zijvlak
- zweefarm achtervork met gesloten kettingkast uit
één geheel
- tankinhoud 5,5 liter, benzinetank gedeeltelijk
verchroomd
- geheel verchroomde zijuitlaat
- verchroomde bagagedrager met 'klemvast'
bevestigingsbeugel (in sommige folders als accesoire
vermeld)
- gewicht 59 kg.
- maximum snelheid 40 km/uur
- framenummer + typeplaatje bevinden zich rechts op
het frame boven de swingarm
- goedkeuringsnummer B7026
Standaard accesoires:
- in koplamp ingebouwde
kilometerteller/snelheidsmeter
- bandenpomp
- verchroomde handgreep
- optie: beenschild (fl 35,-)
Kleuren:
- zwart met zwart/chrome tank en zwarte
gereedschapstrommels
- rood met rood/chrome tank en rode
gereedschapstrommels
- groene met groene/chrome tank en groene
gereedschapstrommels (jadegroen-metallic)
- de laatste twee kleuren werden ook gecombineerd
met beige/chrome benzinetank en/of beige
gereedschapstrommels
- prijs fl 650,-
Later in het jaar 1957 wordt het geschroefde, bredere
koplamphuis vervangen door een gelast exemplaar en nog later
wordt ook de voorvork vervangen door een zwaardere uitvoering. In
sommige publikaties wordt de VS50 ook aangeduid als VS50L (L =
Luxus)
1958
Ook in 1958 wordt alleen de Puch VS50 door de firma
Stokvis geleverd. Ten opzichte van het 1957-model is er weinig
veranderd. De belangrijkste verschillen zijn de volgende:
- de achterschokbrekers zijn zwaarder uitgevoerd
- de aanzuiggeruisdemper (luchtfilterkast) is nog
steeds van bakkeliet, maar bu groter
- ook de voorvork is zwaarder zoals op de laatste
1957-modellen al was toegepast
- prijs 1958: fl 695,-
1959
In de Stokvis-folder van 1959 wordt melding gemaakt
van vier verschillende modellen in drie kleurencombinaties. Welke
vier verschillende modellen dit zijn wordt verder niet duidelijk
gemaakt. Degene die daar iets meer over weet verzoeken we dit te
melden via de feedback
pagina. Wel is duidelijk dat er naast de
VS50 voor het eerst in Nederland een VS50-sport model verschijnt
met een tankinhoud van 12 liter en een 2-persoons buddy-seat. Hij
wordt omschreven als de Puch Sport de Luxe. De uitvoering t.o.v.
de gewone VS50 uit 1959 is verder hetzelfde. De prijs was fl
750.-. De kleuren en uitvoering van de gewone VS50-modellen zijn
in 1959 hetzelfde gebleven. Prijzen vanaf fl 655,-.
Buitenland
In 1957 verscheen er al een sportmodel van de VS50: de
VS50S, alsmede een VS50K (met kickstarter); echter beiden niet
voor de Nederlandse markt bestemd. In het midden van 1958 kwam er
voor de Puch-bromfiets al een drie versnellingen motorblok uit.
Dit nieuwe blok werd in sommige landen van Europa inder de
VS50-modellen gemonteerd. Pas in 1961 kwamen in Nederland de
eerste Puch VS50-modellen met drie versnellingen.
De Puch VS modellen met de brede koplamp
1960
In dit jaar worden de Puch VS 50-modellen met de brede
koplamp geintroduceerd, ook wel kikkerbek genoemd, voorzien van
twee stadslichten. De modellen worden tevens uitgevoerd met het
plaatstuur. Dit is een stuur met een vaste stuurpen en een
opgelaste afdekplaat. De achterschokbrekers zijn van het
zwaardere type zoals ze vanaf 1958 waren uitgevoerd. De kop van
de schokbrekers is echter vanaf nu gestroomlijnd (zie
afbeelding).
 |
|
 |
| Voor 1960,
ook toegepast bij de latere Tomos 2 en 3 versnellingen
modellen |
|
Vanaf 1960 |
De veranderingen van de motor betreffen vooral het
ontbreken van een kleplichter (décompresseur) en een andere
overbrengings- verhouding in de versnellingsbak. In 1960 worden
door Stokvis twee modellen in de folder aangeprijsd, beide met
twee versnellingen. De uitvoering met de bekende 5,5 liter tank
en het rubber zweefzadel wordt VS 50 L genoemd. De nieuwe
uitvoering van de Puch VS 50 L Sport de Luxe is uitgevoerd met
een buddyseat, een plaat in het frame en ook weer een 12 liter
tank. Dit is echter een iets andere tank dan op het '59 Sport
model gemonteerd was.
Technische details:
- De technische gegevens zijn in grote lijnen
hetzelfde als bij de eerste VS 50 modellen (zie Slowgang
nr.1, 2e jaargang).
- In de koplamp zit de bel ingebouwd die bediend
kan worden door een heveltje op het stuur.
- De schakelaar op de koplamp heeft drie standen:
licht uit, de grote lamp aan of de stadslichten aan; met
een schakelaar op het stuur kan de grote lamp op dim- of
groot licht worden gezet.
- Kleuren: zwart, groen met crème of rood met
crème (= beige). Het groen is het al bekende jadegroen
metallic.
- goedkeuringsnummer: B7026
- prijzen: VS 50 L f 670,- ; Sport de Luxe f 720,-
1961
De twee in de 1960-folder genoemde modellen worden in
1961 in dezelfde uitvoering geleverd. De Puch VS 50 L wordt in de
1961-folder ook aangeduid als Puch VS 50 de Luxe. Nieuw voor
Nederland is de Puch VS 50 de Luxe D, ofwel de VS 50 D. De D
staat voor "Dreigang" wat wil zeggen dat deze Puch is
voorzien van een motorblok met drie versnellingen die met de hand
geschakeld worden. Nieuw vernoemd is ook de Puch VS 50 de Luxe H.
Deze VS 50 LH is uitgerust met een "hoog" stuur
(vandaar die H) en een doosvormig uitlaatpotje. Het hoge stuur
was een meer omhoog gebogen stuur dan bij de andere VS-modellen,
maar nog zonder spijltje er tussen. Overigens schijnt deze VS 50
LH met potje en hoog stuur al vanaf 1959 door Stokvis geleverd te
zijn. Hiervan heb ik echter niets in het foldermateriaal terug
kunnen vinden.
Technische details:
- De technische uitvoering van de diverse modellen
is -behalve de drieversnellingsbak- ongewijzigd.
- Dit geldt ook voor de kleuren.
- goedkeuringsnummer VS 50 D : B0042
- prijzen 1961: VS 50 LH f 655,- ; VS 50 L f 670,-
; VS 50 D f 695,- ; VS 50 de Luxe Sport f 720,- .
1962
Vanaf nu worden de stadslichten in de koplamp niet
meer gemonteerd en vervangen door aluminium doppen. De twee
stadslichten voldeden namelijk niet aan de keuringseisen volgens
de Nederlandse wet. Op de VS 50 LH na zijn de modellen
ongewijzigd. De VS 50 LH wordt voortaan Puch VS 50 Skyrider
genoemd en is uitgevoerd met een buddyseat. Het zweefzadel en de
bagagedrager zijn dus vervallen. Het stuur is vanaf nu voorzien
van een spijl.
Technische details:
- Behalve de bekende kleuren wordt de skyrider ook
geleverd in geheel wit met een wit/zwart zadel.
- prijzen 1962: VS 50 Skyrider f 655,- ; VS 50 L f
670,- ; VS 50 D f 695,- ; VS 50 D Sport f 720,- .
1963 t/m 1965
1963
De Puch folder uit 1963 met het opschrift "Puch
voor fans" geeft nuttige informatie als je op zoek bent naar
een overzicht van de in Nederland geïmporteerde Puch-modellen
met hun verschillende uitvoeringen.
Er traden dit jaar weer enkele wijzigingen op voor wat betreft
het leveringsprogramma van de Nederlandse importeur R.S. Stokvis
& Zonen. De Puch VS50 de Luxe Sport is gemoderniseerd. De
benzinetank heeft plaats gemaakt voor een hoekiger model met
chrome plaatjes op de zijvlakken met daarop aan elke kant een
embleem met opschrift "Stokvis Puch". De tank die op de
vorige Sportmodellen verchroomd was is nu gelakt in de kleur van
de brommer. De riem over de tank ontbreekt bij dit nieuwe model.
Ook is er een ander type buddyseat toegepast. De Puch VS50
Skyrider heet vanaf nu VS50 Skyrider 1.
Nieuw is de VS50 Skyrider 2. De kenmerken t.o.v. de Skyrider 1
zijn het zweefzadel en de verchroomde bagagedrager in plaats van
een buddy-seat. De Puch VS50 de Luxe en VS50 de Luxe D zijn
ongewijzigd leverbaar.
- Kleuren: De Skyriders zijn nog steeds alleen
leverbaar in wit of zwart. De andere modellen zijn
leverbaar in zwart, rood met creme en groen met creme.
Dit groen is echter geen jadegroen-metallic meer. Vanaf
'63 wordt een donkere, effen kleur groen toegepast.
- Prijzen 1963: VS50 de Luxe fl 685,- ; VS50 deLuxe
D fl 730,- ; VS50 Skyrider 1 fl 680,- ; VS50 Skyrider 2
fl 680,- .
- Later in het jaar 1963 wordt de VS50 de Luxe
Sport ook leverbaar met 3 versnellingen.
- In '62 en '63 zou de Puch VS50 de Luxe Sport ook
leverbaar geweest zijn met een hoge bolle tank met grote
ronde Puch-emblemen. Hij stond zo afgebeeld in een
onderdelen documentatie van de Fa. Stokvis, echter niet
in een folder voor zover ons bekend is.
Van 1957 t/m 1964 staat op het typeplaatje van de
2-versnellings modellen naast het goedkeuringsnummer ook de
importeursnaam vermeld: R.S. Stokvis & Zonen N.V. Deze
typeplaatjes werden overigens exclusief voor de diverse landen in
Oostenrijk gemaakt.
1964
Naast de VS50 de Luxe Sport met 3 versnellingen wordt
in de '64 folder ook voor het eerst de nieuwe Puch VZ50 Skybolt
vermeld. De VZ50 Skybolt lijkt veel op de VS50 de Luxe Sport. Hij
heeft ook een buddy-seat en een plaat in het frame en dezelfde
11-liter tank. De belangrijkste verschillen zijn echter een
zwaarder (breder) frame en een zwaardere voorvork en achterbrug.
Verder zijn de velgen breder en is de koplamp, de kettingkast en
het voorspatbord van plastic gemaakt. De andere modellen zijn op
de kleuren na niet gewijzigd.
Kleuren
- De VZ50 Skybolt is wit met zwarte tank en
duo-zadel
- Rood met crème is niet meer leverbaar
- Skyrider modellen: zwart, wit of zwart met rode
tank en rode kastjes (nieuw)
- VS50 de Luxe-modellen: zwart, zwart met rood en
groen met Sahara grijs
- Zwart werd (meestal?) gecombineerd met een grijze
tank
- Het gebruikte rood voor de tank en kastjes is
donkerder dan het rood van de oudere VS-modellen
- Het Sahara grijs lijkt veel op het crème van de
'63-modellen
1965
Voor 1965 komen weer twee nieuwe modellen op de
Nederlandse markt. De nieuwe Puch MS50 V Skyway lijkt met z'n
open spatborden, kleine koplamp en halve naaf in het voorwiel
veel op een Puch MS50 L uit 1956. Ook de voorvork (smaller) en de
achterbrug (open kettingkast) lijken veel op die van de MS50 L.
Er is echter de gewone "grotere" 5,5 liter tank
toegepast en het 2-versnellingsblok van de VS50 L.
Verdere bijzonderheden: uitlaatpotje, relatief laag stuur zonder
spijl en een klein bagagerekje (zg. "treeftje"). De
kleur is bijna geheel zwart, ook de tank. De Puch MS50 V is
overigens in andere landen van Europa al sinds 1958 leverbaar
geweest.
De Puch Skyway heet volgens sommige foldermateriaal VS50 Skyway,
de vroege VS50 Skyway modellen waren in het begin nog voorzien van een type plaatje waarop vermeld stond VS50 met de importeur Stokvis, de latere modellen waren voorzien van een typeplaatje met de vermelding MS50 V. De aanduiding
VS50 Skyway is niet consequent omdat in Nederland met de
aanduiding VS altijd een model werd bedoeld met dichte
zijschermen in de spatborden. Ook nieuw voor Nederland is de Puch
Scrambler Skycross (MC50). Deze al in 1964 in sommige landen
geleverde machine verschilt met z'n buizenframe en omhooglopende
uitlaat sterk van de andere Puchs.
De VZ50 Skybotl is iets gewijzigd: de plaat in het frame
ontbreekt en er zijn een andere tank en buddy-seat op gemonteerd.
Kleuren 1965
- MS50 V Skyway : zwart
- Scrambler Skycross : zwart
- VZ50 Skybolt : naast wit nu ook in
lichtgrijs/donkergrijs te verkrijgen
- VS Skyrider 1 en 2 : naast zwart, wit en
zwart/rood nu ook leverbaar in zwart met geel
(oranje-geel)
- VS50 de Luxe-modellen : kleuren ongewijzigd
t.o.v. 1964 met uitzondering van de VS50 de Luxe (dus de
2-versnellings uitvoering): alleen nog maar leverbaar in
zwart met grijze tank.
De luchtfilterkasten afgebeeld in het '65-documentatie
materiaal zijn niet langer van bakeliet, maar van grijs kunststof
en iets gewijzigd qua model.
Prijzen 1965
- MS50 Skyway fl 645,-
- VS50 Skyrider 1 en 2 fl 720,-
- VS50 de Luxe fl 725,-
- VS50 de Luxe D fl 755,-
- VS50 de Luxe Sport fl 775,-
- VS50 de Luxe Sport 3V fl 800,-
- VZ50 Skybolt fl 895,-
- Scrambler Skycross fl 1070,-
Nog meer
Puchs voor fans
Op zoek naar steeds meer technische- en historische
achtergronden volgt hier een verslag van de gevoerde
modellenreeksen in 1966, 1967 en 1968.
1966
De Puch-folder van 1966 heeft weer als opschrift
"Puchs voor Fans". De op A4-formaat gedrukte folder
beschrijft weer de diverse VS-modellen en de MS50 V (Skyway). Er
zijn wel weer enkele wijzigingen opgetreden t.o.v. 1965. Zo zijn
de Skyriders vanaf nu voorzien van een stuur met twee spijltjes
('waslijntjes') in plaats van één. De verder ongewijzigde
Skyriders zijn vanaf nu ook te leveren met 3 versnellingen
(goedkeuringsnummer B 5014).
De MC50 (Skycross) is niet veranderd, evenals de VZ50 (Skybolt).
Deze laatste is alleen nog in de kleur zwart/grijs in de folder
vermeld, en deze keer met goedkeuringsnummer B 5014 (was voorheen
B 0042). Opvallend is dat op foto materiaal vanaf 1966 de
aluminium dopjes in de koplampen van de VS-modellen vaak
verdwenen zijn. Vanaf nu worden dus meestal de 'kikkerbek'
koplampen gemonteerd zonder sleuven voor lampjes of dopjes. Vanaf
1966 zijn ook de ovale vleugelvormige tanktransfers verdwenen en
vervangen door de meer rechthoekige rood-gele transfers.
Modellenoverzicht 1966
- MS50 V Skyway : kleur zwart, goedkeuringsnummer
B7026. Prijs fl 698,-
- VS50 L Skyrider 1 : hoog stuur, buddyseat, potje.
Kleuren: zwart, wit, zwart/geel en zwart/rood. 2-Versn.:
goedkeuringsnummer B7026.Prijs fl 768,-. 3-Versn.:
goedkeuringsnummer B5014. Prijs fl 798,-.
- VS50 L Skyrider 2 : als Skyrider 1, echter met
een zweefzadel en bagagerekje.
- VS50 L de Luxe : met plaatstuur en chrome
zijuitlaat, 2 versnellingen, kleur zwart/grijs,
goedkeuringsnummer B7026. Prijs fl 770,-.
- VS50 D de Luxe : als VS50 L echter met 3
versnellingen. Goedkeuringsnummer B5014. Prijs fl 800,-.
- VS50 L de Luxe Sport : 2 Versnellingen;
goedkeuringsnummer B7026. Prijs fl 825,-; 3
Versnellingen: goedkeuringsnummer B5014. Prijs fl 855,-.
- VZ50 Skybolt : goedkeuringsnummer B5014. Prijs fl
945,-.
- MC50 Skycross : goedkeuringsnummer B5014. Prijs
fl 1125,-.
1967
De 1967-Puch folder is in grote lijnen gelijk aan de
'66-folder. Ook de modellen zijn allen gelijk aan die van 1966.
Enkele veranderingen
- Het goedkeuringsnummer B7026 (van de
2-versnellings modellen) is vanaf nu veranderd in B5013.
- De Scrambler Skycross (MC50) is verdwenen uit het
programma.
Prijzen 1967
- MS50 V Skyway : fl 750,-
- VS50 L Skyrider 1 : 2-versn. fl 825,- ; 3-versn.
fl 860,-.
- VS50 L Skyrider 2 : 2-versn. fl 825,- ; 3-versn.
fl 860,-.
- VS50 L de Luxe : fl 830,-.
- VS50 D de Luxe : fl 865,-.
- VS50 L de Luxe Sport : 2-versn. fl 885,- ;
3-versn. fl 920,-.
- VZ50 Skybolt : fl 995,-.
1968
In 1968 heeft de door Stokvis uitgebrachte folder het
opschrift "De complete '68 serie". Hierin zien we de
iets gewijzigde Skyway. Het stuur uit één stuk is vervangen
door een losse stuurpen van ca. 25 cm lengte en een zogenaamd
'hoog' Zweeds stuur. De benzinetank van 5,5 liter was voorheen
altijd geheel zwart, maar is vanaf nu gedeeltelijk zwart met
crème. Nieuw in '68 is de Puch VZ50 Skymaster. Hij lijkt veel op
de Skybolt en volgt deze op. Het frame is echter iets gewijzigd
en er zit een plaatt tussen de tank en het frame ingeklemd met
daarin een gereedschapskistje. Ook weer toegepast zijn de
zwaardere voorvork, zwaardere achterbrug en de iets gewijzigde
zware achterschokbrekers. Er is een lang duozadel gemonteerd.
Moderner zijn de losstaande koplamp (met rechthoekige
kilometerteller/snelheidsmeter), het verchroomde voorspatbord en
de langere zijuitlaat. De kleuren in 1968: rood/zilver en
zwart/zilver. De Skymaster is net als de Skybolt alleen met 3
versnellingen verkrijgbaar. Goedkeuringsnummer Skymaster : B5014.
- De Skyrider en de VS50 de Luxe modellen zijn
onveranderd leverbaar.
- Vanaf 1968 worden voor het eerst 'Lucia"
achterlichten op de Nederlandse Puchs gezet. Voorheen
waren ze van het merk 'Dedus'. Op de Skymaster zit een
'Hella' achterlicht.
- Vanaf 1968 wordt voor het eerst op het
voorspatbord van de VS-modellen een beschermstripje tegen
lakbeschadiging gebruikt. Dit plastic stripje zit rechts
op het spatbord waar de voorremkabel en
kilometertellerkabel langs het spatbord lopen.
- Ook vermeld in de '68 folder is de nieuwe Puch
M125 motorfiets. Korte beschrijving : 1-cilinder 2-takt
124 cc. motorfiets met 4-versnellingen voetschakeling. 12
Pk bij 7000 omw./min., topsnelheid ca. 110 km/uur. Prijs
fl 1750,-.
Prijzen in 1968
- MS50 V Skyway : fl 779,-.
- VS50 L Skyrider 1 : 2 versn. fl 865,- ; 3 versn.
fl 899,-.
- VS50 L Skyrider 2 : 2 versn. fl 865,- ; 3 versn.
f 899,-.
- VS50 L de Luxe : fl 870,-.
- VS50 D de Luxe : fl 904,-.
- VS50 L de Luxe Sport : 2 versn. fl 925,- ; 3
versn. fl 959,-.
- VZ50 Skymaster : fl 1050,-.
1969 t/m 1970
Binnen de club zijn er diverse lieden op zoek naar
geschiedkundige informatie over de Puch- bromfietsmodellen. Om
deze mensen tevreden te stellen volgt hier wat informatie over de
periode 1969-1970. Het betreft hier weer de op de Nederlandse
bromfietsmarkt geïntroduceerde modellen.
1969
Terwijl in de voorgaande jaren de firma Stokvis
reclame maakte d.m.v. folders (meestal op A4-formaat), verschijnt
in 1969 een grote kleurenposter van 80 x 100 cm. (In '65 was er
ook al eens een poster verschenen). Op de ene zijde staat een
Puch met een jongen en een meisje afgebeeld. Op de achterzijde
staat het 1969 Puch-aanbod afgebeeld.
De grootste sfgebeelde Puch is de 'Skyhunter'. Dit nieuwe model
voor 1969 is zwart met een magenta tank (= rood/paars). Hij is
weer uitgevoerd met het halfhoge 'zweedse' stuur zoals op de '68
Skyway. Ook heeft hij een uitlaatpotje onder het motorblok, wat
voorzien is van twee versnellingen met handbediende schakeling.
In tegenstelling tot de Puch Skyway echter heeft de Skyhunter
enkele kenmerken van de VS-modellen. Zo heeft de Skyhunter de
brede voorvork en een gesloten kettingkast. Ook de voornaaf is
een volle naaf -bij de Skyway halfnaaf- en het bagagerekje is
breed en verchroomd. Op het typeplaatje van de Skyhunter staat de
typeaanduiding MS50V en op het frame staat het goedkeuringsnummer
NL B5013. De prijs: fl 820,-
De Skyrider modellen zijn in '69 ook in het groen te
leveren (met beige tank, koplamp en gereedschapskastjes). Verder
zijn de diverse modellen ongewijzigd. Lecerbaar zijn dus nu: de
Skyhunter, Skyway, Skyrider I en II, Skymaster (deze heet nu
Skymaster de Luxe), VS50L de Luxe 2/3 versn., VS50 de Luxe Sport
2/3 versn. en de M125 motorfiets. Terwijl in voorgaande jaren de
Puchs steeds enkele tientjes duurder werden, zijn de prijzen nu
gelijk aan die van 1968.
1970
Naast een eenvoudige uitvouwfolder verschijnt er dit
jaar een mooie 8-kantige uitklap kalender. Wanneer de kalender
uitklapt wordt zijn op de ene zijde diverse foto's zichtbaar. Op
de andere kant bevindt zich het calendarium en de verkrijgbare
modellen met technische informatie.
Nieuw is de Puch Maxi, nog zonder achtervering en uitgevoerd met
een automatisch motorblok met centrifugaal koppeling, prijs fl
520,-.
Ook nieuw is de Puch Skyhawk (M50) met een buizenframe en een
handgeschakeld drieversnellingsblok. Het is een forse brommer met
het uiterlijk van de M125 motorfiets. Kleur: magenta/zilver,
prijs fl 1225,-. De wielmaat van deze Skyhawk bedraagt 17" x
2.75", in tegenstelling tot 19" x 2.25" voor de
'normale' Puchs. Deze kleinere wielmaat (de Puch Maxi wielen zijn
ook kleiner) was eerder nooit toegestaan voor bromfietsen in
Nederland; een bromfiets moest voorheen volgens de wet namelijk
wielen hebben van 19" of groter.
Vervallen in de 1970 documentatie zijn de Puch Skymaster de Luxe
(VZ50) en de VS50 de Luxe Sport modellen. Ook weer vermeld is de
Puch M125, met een prijs van fl 1795,-. De overige modellen zijn
ongewijzigd, maar wel allen fl 20,- duurder geworden.
Ook nog leverbaar door FA Stokvis in 1970 is de RAP met het eigen
RAP frame en de Puch versnellingsmotor in de kleuren
maroen/grijs, blauw/grijs en groen/grijs.
Modellenreeks 1970:
(de Puch Maxi buiten beschouwing gelaten)
- MS50V Skyway fl 799,-
- MS50V Skyhunter fl 840,-
- VS50 Skyrider I fl 885,- 2 versn.; fl 919,- 3
versn.
- VS50 Skyrider II fl 885,- 2 versn.; fl 919,- 3
versn.
- VS50 Standaard de Luxe fl 890,- 2 versn.; fl
924,- 3 versn.
- M50 Skyhawk fl 1225,-
- M125 fl 1795,-
- RAP fl 898,- 2 versn.; fl 932,- 3 versn.
1971 t/m 1972
1971
Ook in 1971 maakt de Fa. Stokvis weer reclame door
middel van een grote poster met op de ene zijde een grote foto en
op de andere zijde de diverse Puch-uitvoeringen van dat jaar.
Naast de Puch Maxi -nog steeds zonder achtervering-
staan er de Puchs met versnellingen mooi afgebeeld met diverse
detailfoto's en de nodige specificaties. Nieuw is de Puch
Skytrack. Hij lijkt veel op de Puch Skyhunter. De verschillen
zitten hem in het motorblok en de uitlaat. Voor het eerst is er
een 2-vernellings motorblok toegepast met voetschakeling. Het
bestaande motorblok is aan de onderkant uitgebreid met een
vierkante aluminium behuizing waarin een overbrenging zit zodat
er links met voetpook geschakeld kan worden. Door de montage van
dit 'schakelbakje' is er geen ruimte meer voor het uitlaatpotje
onder de motor. De Skytrack is dan ook uitgerust met een lange
chrome zij-uitlaat. De kleur van de brommer is zwart met een
transparant rood gelakte tank. De eerste Skytrack modellen
(1971-1972) waren nog gewoon uitgerust met de chrome oppakbeugel
rechtsboven het motorblok. Deze zou later niet meer standaard op
de Puchs zitten.
De overige Puchs zijn nagenoeg allen hetzelfde gebleven ten
opzichte van het modellenjaar 1970. Ze zijn deze keer afgebeeld
met een ander achterlicht. Het sinds '68 gemonteerde Lucia
achterlicht (met rond bol glaasje) is vervangen door een Secura
achterlicht. Deze lamp heeft een plastic behuizing en een ovaal
glas met schroefje bovenin. Op de Puch Skyhawk, die onveranderd
is, zit net als in 1969 een groot model ULO achterlicht.
Overzicht modellen 1971:
- Puch Skyway, zwart 2 versnellingen fl 845,-
- Puch Skyhunter, zwart/magenta 2 versn. fl 890,-
- Puch Skytrack, zwart/transparant rood 2 versn. fl
925,-
- Puch Skyrider I en II, zwart/rood, zwart/geel,
zwart/beige, groen/beige, wit
2 versn. fl 935,-; 3 versn. fl 975,-
- Puch Standaard de Luxe, zwart/beige 2 versn. fl
940,- ; 3 versn. fl 980,-
- Puch Skyhawk, magenta/zilver 3 versn. fl 1300,-
De kleuren zijn hetzelfde als voorgaande jaren, de
prijzen zijn weer verhoogd. De M125 motorfiets wordt niet meer
vermeld.
1972
Wederom verschijnt een fraaie poster. De voorkant
vertoont een Puch Skytrack met daarop een jongeman, geassisteerd
door een jongedame. De jongedame staat afgebeeld met hoed, de
jongeman zonder helm maar met stofbril op het hoofd. De
achterzijde is in grote lijnen gelijk aan die van de '71 poster.
Behalve enkele wijzigingen wat de Maxi-modellen betreft is er
niets veranderd ten opzichte van het vorige jaar. De M50 Skyhawk
ontbreekt. Deze zal later opgevolgd worden door de Skylark met
voetgeschakelde vierversnellingsbak. Er staan geen prijzen meer
vermeld op de poster.
1973
"De 1973 serie, nieuwe Skylark met 4
versnellingen, Skytracks in razendsnelle kleuren, nog meer
Maxi's"
Zo luidt de boventitel op de 1973 Puchposter, zoals
die door de Fa. Stokvis uitgegeven werd. De voorzijde vna de
poster toont groot het woord Puch, met daaronder een jongeman op
een Puch Skytrack omgeven door een aantal dames. Op de
achterzijde staan foto's van de diverse modellen met uitleg
erover. Het bovenste gedeelte toont diverse Maxi-modellen in
verschillende kleuren. Op het middelste stuk staan de Skytrack en
Skyhunter afgebeeld met daaronder de nieuwe Skylark en de
Skyrider.
De Skytrack, in 1971 geïntroduceerd, heeft enkele wijzigingen
ondergaan. De terugtraprem is vervangen door een voetrem, bediend
door een rempedaal aan de rechterzijde van de brommer. Ook is nu
een 'patent-crank' gemonteerd, waardoor allebei de pedalen op de
onderste stand gezet kunnen worden. Hierdoor kun je gemakkelijker
bij de schakel- en rempedalen.
De nieuwe Skytracks zijn in enkele nieuwe kleuren te krijgen. Zo
zijn er: paars metallic met chrome voorspatbord en een
gedeeltelijk chrome- en gedeeltelijk paarse tank; oranje metallic
met een oranje voorspatbord, een oranje/chrome tank en een kleur
die je tegenwoordig nog weinig tegen komt op de Puchs:
geel/goudbrons metallic met matzwart voorspatbord en een
matzwart/chrome benzinetank. De Skytrack is ook weer leverbaar in
zwart met zwart voorspatbord en naar keuze een transparant
rode/chrome tank of een transparant goudgele/chrome tank (dit
laatste is nieuw voor 1973).
De Skytrack is nu ook leverbaar met een 3-versnellingsmotor. Voor
het eerst verschijnen zo ook de 'Puch 3-gear' transfers op de
benzinetanken.
De Skyhunter is in grote lijnen gelijk gebleven aan het
'72-model. De nog met handschakeling en terugtraprem uitgevoerde
Skyhunter is nu ook leverbaar met 3 versnellingen. Het
uitlaatpotje is vervangen door de lange chrome zijuitlaat zoals
op de Skytrack. De Skyhunters zijn allemaal zwart van kleur met
nu een transparant rode/chrome tank of een transparant
goudgele/chrome tank. De kleur magenta is komen te vervallen.
Terwijl op de vroegere Skyhunters meestal de typeaanduiding MS50V
op het typeplaatje stond, zijn ze nu meestal aangeduid met MS50
op het typeplaatje. Op de '73 poster zijn zowel de Skytrack als
de Skyhunter afgebeeld met het 'hoge' zweedse stuur zoals dat tot
begin jaren tachtig op de Puchs is gemonteerd.
Ook nog steeds leverbaar is de Skyrider met dichte spatborden,
gereedschapstrommels, brede koplamp, stuur met één spijl en het
uitlaatpotje. Naar keuze te verkrijgen met twee of drie
versnellingen en alleen nog in de kleuren zwart met rode/chrome
tank en kastjes of zwart met geel/chrome tank en kastjes (geen
metallic). De Skyrider met buddyseat (Skyrider I) wordt niet meer
vernoemd.
Ook vervallen in 1973 zijn de Puch Skyway (met halve voornaaf en
open kettingkast) en de Puch Standard de Luxe (het VS50-model met
plaatstuur en chrome zijuitlaatje).
Nieuw in 1973 is de Puch Skylark (ook wel genoemd M50
Racing). Deze nieuwe uitvoering van de in 1970 en 1971 geleverde
M50 Skyhawk heeft een vier-versnellingsmotorblok met
voetschakeling. Net als de Skyhawk heeft de Skylark een
dubbelwieg buizenframe en 17" wielen. Wijzigingen t.o.v. de
Skyhawk: iets kortere buddy, aflopende benzinetank, andere
koplamp met losse km-teller/snelheidsmeter, andere schokbrekers
en nog enkele details. Geheel nieuw is het motorblok met vier
versnellingen en een grote rijwindgekoelde cilinder. De kleur:
wijnrood/matzwart met verchroomde spatborden.
Nog enkele opmerkingen:
De op de Puchs
gemonteerde achterlichten zijn nu van het merk Spanninga: wit
blikken kapje met een ovaal glaasje. Op de M50 Skylark zit een
groot ZKW achterlicht. De Skylark en de Skirider zijn de enige
modellen die afgebeeld zijn met een bandenpompje.
Modellenserie '73
- Puch Skyhunter zwart/rood,
zwart/goud, 2 versn. fl 940,-; 3 versn. fl 980,-
- Puch Skytrack zwart/rood,
zwart/goud, paars, oranje, goudbrons, 2 versn fl 980,-; 3
versn. fl 1020,-
- Puch Skyrider zwart/rood,
zwart/geel, 2 versn. fl 990,-; 3 versn. fl 1030,-
- Puch Skylark zwart/rood, 4 versn.
fl 1530,-
De Puch Skyway stond nog wel op een
door Fa. Stokvis voor de RAI-tentoonstelling uitgegeven folder;
prijs fl 895,-
Ter herhaling:
De beschreven
modellen zijn de door de Nederlandse importeur Stokvis geleverde
modellen. In het buitenland waren er weer andere
uitvoeringen/types.
1974
Het uitgebrachte Puch-reclamemateriaal
bestond dit jaar uit een aparte Puch Maxi poster en een aparte
Puch versnellingsbromfietsen poster. Deze laatste toont aan de
voorzijde een oranje MV50 Skytrack met twee knapen erbij met
gitaar en cowboy laarzen. Dit alles is gefotografeerd voor de
Roxy-dancing (Amsterdam?) voor een muur volgeplakt met o.a. Puch
posters van voorgaande jaren. Op de achterzijde van de poster
staan met kleurenfoto's en uitleg de diverse versnellings
bromfietsen. Net zoals in '73 is weer de MV50 Skytrack afgebeeld
in oranje of paars metallic en in zwart. De Skytrack heeft
voetversnelling, een patentcranck en een voetrempedaal. Naast een
gedeeltelijk chrome tank zijn nu bij de oranje en paarse Skytrack
ook het voorspatbord verchroomd. De zwarte Skytrack heeft naast
een chrome spatbord vanaf nu een geheel verchroomde tank.
De Puch Skytrack in de kleur goud-geel metallic met matzwart is
van het toneel verdwenen; deze kleur is dus alleen rond 1973 in
Nederland geleverd! De Puch Skyhunter (handversnelling,
terugtraprem) is niet meer in zwart leverbaar. Nieuw voor de
Skyhunters zijn de kleuren metallic paars en metallic oranje met
in dezelfde kleur gelakte voorspatbord en gedeeltelijk gelakte /
verchroomde tank.
Het zogenaamde 'Zweedse' stuur is verdwenen. Het van de
VS-modellen bekende stuur met één of zonder spijl is nu
gemonteerd. Ook de chrome zijuitlaat heeft plaats gemaakt voor
het van de VS-modellen bekende uitlaatpotje. Op de 1974-poster
staan de Skyhunters afgebeeld met een geheel paarse of een geheel
oranje gespoten tank. In de praktijk heb ik ze alleen gezien met
een gedeeltelijk chroom of een gedeeltelijk lak combinatie. Zowel
de Skytrack als de Skyhunter is leverbaar met 2 of 3
versnellingen. De Puch Skyrider (VS50) met dichte spatboreden,
brede koplamp en kastjes is definitief verdwenen.
De Puch Skylark is onveranderd leverbaar met z'n buizenframe en
4-versnellingsmotor en nu ook in de kleur geel. Nieuw afgebeeld
op de 1974-poster is de Rap met 2 of 3 versnellingen
handschakeling. Het is in wezen een Puch VZ50, zoals deze al in
1968 en 1969 leverbaar was (Puch Skymaster) met 10,5 litertank.
De verschillen van de Rap t.o.v. de Skymaster: kleinere 17"
wielen, kortere buddyseat, ander model zijuitlaat, voorspatbord
gelakt i.p.v. verchroomd. Kleuren: groen of transparant rood,
beide met zilverkleurige tank, koplamp en kettingkast.
1975 en 1976
In 1975 en 1976 werden de Puchs
aangeprezen door middel van twee getekende postes. De tekeningen
en tekst staan gepubliceerd in een nostalgisch ouderwetse stijl.
De '75 poster toont aan de voorkant een jangen leunend op een
brommerstuur. Het opschrift luidt: '75 jaren Puch rij- en
bromwielen'. De '76 poster is in dezelfde stijl door dezelfde
tekenaar ontworpen. Er zijn wederom een jongen en een meisje
afgebeeld die zittend op een bromfiets een Puch poster aan het
lezen zijn.
Het door de fa. Stokvis gevoerde modellen beleid is in 1975 en
1976 nauwelijks veranderd ten opzichte van de voorgaande jaren.
Op de achterzijde van de 1975 poster staan naast de bromfietsen
ook enkele Puch fietsen afgebeeld. Dit misschien in verband met
de teruglopende bromfiets verkopen ten gevolge van de
helmdraagplicht? Verder zien we naast enkele Maxi-modellen de
ongewijzigde Puch Skytrack, nog steeds leverbaar in zwart, paars
of oranje met twee- of drieversnellingen voetgeschakeld. De
Skyhunter, met potje, is ook ongewijzigd leverbaar in paars en
oranje en met twee of drie versnellingen handgeschakeld. De Rap
Imperial is ook nog afgebeeld. Deze uitvoering van de Puch VZ50
is nog steeds leverbaar in groen / zilver of rood / zilver. Het
bagagerekje is vanaf nu niet meer standaard, maar wordt geleverd
als accessoire. De '75 Skylark (M50 racing) heeft naast geel /
matzwart en rood / matzwart nu ook een uitvoering gekregen in
groen / matzwart.
De achterzijde van de 1976 poster toont naast 3 Maxi-modellen nog
maar twee bekende Puch geschakelde modellen: de Skytrack en de
Skylark. Hier doen zich weer geen wijzigingen voor. Nieuw
afgebeeld is de Puch Grand Prix: een slanke herenbrommer met
geperst plaatstalen frame. Het toegepaste motorblok is de
4-versnellingsmotor van de Skylark, echter met een moderner
carterdeksel en een kickstart pedaal. De Rap Imperial en de Puch
Skyhunter worden niet afgebeeld maar nog wel vermeld in het
modellen overzicht; uitvoering als in 1974 en 1975.
1977 t/m 1982
In 1977 verdwijnen een aantal Puch
modellen van het toneel. De Skyhunter met uitlaatpotje en
handversnelling, de Rap Imperial (VZ50) en de Puch Skylark(M50
racing) staan niet meer op het programma.
Op de 1978 poster getiteld 'Wie Puch
doet, Puch ontmoet' wordt naast de Maxi-modellen alleen nog
melding gemaakt van de Puch MV50 Skytrack. De uitvoering is in
zwart met voetschakeling en voetpedaalrem. Er is nog steeds de
keuze uit een 2- of 3versnellingsmotor. Vanaf nu zit er standaard
een dik schuimrubber (Puch Maxi)zadel op de Skytracks gemonteerd.
Op de poster uit 1979 zien we de Puch
Grand Prix terug komen in een iets ander jasje. Hij heet nu Puch
Monza en heeft naast een koplamp kuipje een iets gewijzigde
benzinetank en buddyseat. De Skytrack is nu alleen nog leverbaar
met 3 voetgeschakelde versnellingen. Nieuw is de Crazy Horse
uitvoering van de Skytrack. Technisch gezien is de Crazy Horse
uitvoering identiek aan de Puch Skytrack. De uiterlijke
verschillen zijn: zilverkleurig frame, koplamphuis en
voorvorkpoten. De onderkant van de benzinetank en achterbrug zijn
zwart gespoten. Op de tank en de koplamp van de Crazy Horse
zitten andere transfers. Ook het tankdeksel is zwart gespoten en
op het achterspatbord onder de bagagedrager zit bij sommige Crazy
Horse bromfietsen ook een transfer.
In het boekje Wetenswaardigheden '80
(De folder van dat jaar) zien we geen wijzigingen voor wat
betreft de Puchs met versnellingen. In de folders van '81 en '82
staan de Skytracks nog afgebeeld naast de vele Maxi modellen.
Alleen de 3 versnellings uitvoering in de kleur zwart staat nog
vermeld.
In 1981 was de produktie van de MV50 al gestaakt in Oostenrijk.
In totaal zijn er tussen 1954 en 1981 855.755 exemplaren
geproduceerd van de MS50 en MV50 series. Van de VS50 serie zijn
er van 1957 tot 1979 in totaal 296.556 stuks gemaakt. De modellen
zijn behalve in vele Europese landen ook in de V.S. leverbaar
geweest.
Bronnen
- Slowgang, div. bladen
- diverse folders en werkplaatshandboeken
- Auto en Motorbedrijf, dec. 1954
- Das Grosse Puch-Buch
- Bromfiets, div. bladen
- documentatie verzamelaar Jaap Terlouw uit Leusden.
|